بی گمان ازابتدای خلقت و درفلسفه آن ویا حتی در نگرش های مادی جایی که قرارمی شود ازانسان و جامعه سخنی به میان آورده شود سلامت اجتماع انسانی و انسان به عنوان عنصر اصلی آن هدف واقع شده وتمام تلاش ها صرف آن می شود که این دومولفه مهم به نوعی سازمان وسمت دهی شوند که با گذراز مراحل مختلف وعمل به تعهدات مرحله ای وبلندخود به موجودیتی تبدیل شوندکه نماد والگوی قرار داشتن درراستای رسالت خودواهداف خلقت باشند واین ممکن نمی گردد مگرآنکه با بکارگرفتن تمام امکانات وپیش بینی همه تمهیدات ،ماهیت دقیق آسیب های احتمالی برانسان وجامعه و علت های بروزآنها شناسایی گردند وبا مدیریت فرایندهایی چون پیشگیری،مهار ومبارزه برای برطرف وحذف آنها سلامت فردی و اجتماعی اقدامتی به انجام رسدتا سلامت آندو تضمین گردد.
ازآسیب شناسی اجتماعی social-pathology سخن به میان آوردیم وبیان داشتیم که تا سلامت فردی و اجتماعی تضمین نگردد امکان اینکه بتوانیم فرد و جامعه را در مسیر عمل به رسالت ووظایف خود برای تحقق اهداف خلقت قراردهیم امکان پذیر نخواهدبود ویا به عبارتی اگربخواهیم ازتلفیق انسان ها با منابع وظرفیت های اجتماعی،مجموعه ای خلق کنیم که بداندبایدهدفی متعالی را دنبال نماید بدون کارسازمان یافته برای ارتقاء سلامتی و تعالی فکری چنین امکانی فراهم نخواهدشد.
پس درعمل همه برنامه ها وفعالیت های با برنامه زیری وطراحی شده درخصوص فرد و جامعه می بایدسمت سالم نمودن و سالم نگه داشتن این دو داشته باشد وازاین روست که مفهوم نویی با عنوان آسیب شناسی اجتماعی وبا هدف ریشه یابی پدیده های آسیب زننده به ساختار رفتاری فرد وجامعه بوجود می آیدتا به عنوان دانش جدیدی که از علوم زیستی گرفته شده و فعالیت های خودرا مبتنی بر مطالعاتی می سازد که بدلیل تشابهات فراوان دراصول علمی مورداستفاده بین بیماری های بدنی (جسمی،عضوی) و آسیب های اجتماعی(کجرویها) بسیارتجربی و قابل تامل می باشندبه تعمیم سلامت انسان وجامعه کمک نماید تا ازاین طریق بتواندبا ریشه یابی بروز رخدادهایی که در چارچوب اصول اخلاقی و قواعد عام عمل جمعی رسمی و غیر رسمی جامعه موردتایید قرار نمی گیرند و در نتیجه با منع قانونی و یا قبح اخلاقی و اجتماعی روبرومی گردند فرد وجامعه را برای عمل بوظایف و دنبال نمودن اهداف آماده سازند.
ازاین روی وبا عنایت به عمق اثربخشی علم جدید است که کجروان سعی می کنند تا با آگاهی که ازنظام حاکم بردانش جدید می یابند حوزه عمل وورودآن را رصد کنند تا با یافتن روزنه هایی ونقاط کورراداری جامعه ونهاد های نظارتی کجروی ها خود را از دید قانون ، اخلاق عمومی و نظم اجتماعی پنهان نمایند تا از پیگرد قانونی ، تکفیر اخلاقی ، طرد اجتماعی خود را مصون سازند.
پس راه های عملی مواجهه با آسیب های اجتماعی درحوزه های مختلف پیشگیری،کنترل وحذف عبارت خواهندبوداز طرداجتماعی که درآن تمام عناصراجتماعی با آگاهی ازصدماتی که الوده شدگان به آسیب ها می توانند برای جامعه درپی داشته باشند به روش دور داشتن خودازاین افرادو یا دورنمودن آنان از خود اقدام می نمایند.
در دومین روش که می شودازآن به تلفیق روش های پیش گیری و مبارزه یادنمود فرد و جامعه با بهره بردن از مفاهیم وآموزه های اخلاقی به تکفیرافراد ومنابع آلوده اقدام می نمایند وزمینه ای را فراهم می کنندکه افراد با فراگرفتن آموزه ها ومهارت های موردنظر وتایید اصول دینی وعرفی نمی توانندو یا دوست نمی دارندکه به عوامل مولدآسیب نزدیک شوندو یا حتی این عوامل نمی توانندبه صورت علنی خودرا تبلیغ و ترویج کنند.
اما سومین راه که همانا مبارزه علنی با عوامل آسیب رسان می باشدتدوین وتصویب قوانین با ضمانت اجرایی بالا می باشد که درآن جامعه ضمن انتشاروابلاغ قوانین نهادهایی را برای اجرای مو به موی آنها ایجادمی کندتا کجروان و منجرفان را با استفاده ازابزارها و روش های قهرآمیز ازجامعه دوردارندو یا به قولی با پاک نمودن محیط جامعه از لوث وجوداین عوامل محیط امنی را برای شناسایی وپرورش استعدادهای انسانی آماده سازند
پس می توان گفت آنچه که علم جدیدی شناخته می شود وبا بهره بردن ازاصول موردتوافق واجرا دردانش پزشکی وزیستی تحت عنوان آسیب شناسی اجتماعی شناخته می شود عبارت از علمی می باشدکه به مطالعه وتحقیق درخصوص پديده هايي واقعي، متغيیر، قانونمند، قابل کنترل و پيش گيري می پردازد.
زیرا که کنترل پذيري آسيبهاي اجتماعي شناخت علمي آنها را آسان می گرداند تادر هر جامعه اي براي پاسخ به پرسشهاي نظري، عملي و کاربردي متناسب با فرهنگ آنها مطالعه وتحقیق لازم به عمل آید واز ايده ها و يافته هاي علمي توليد شده راه کار های علمی برای محافظت ازسلامت فرد وجامعه استخراج گردد راه کارهایی که با تاثیردرامنیت وضریب توفیق برنامه ريزي هاي کوتاه و بلند مدت محصولات بدست آمده را افزون سازد.
محصولاتی که منابع لازم براي ایجاد زندگی آرام و مقابله صحيح با آسيبهاي اجتماعي، درمان يا پيشگيري موردنیازمی باشند و می توانند با کمک به فراهم آوردن بنیان های قوی ومستحکم از گسترش و پيدايش آسیب های اجتماعی که امروزه شناخت ومبارزه باآنها بسیارمهم، ضروري و حتی حیاتی تلقی می شوند جلوگیری نمایند.
