امام علی (ع) می فرمایند:
الجاهِلُ لا يَرتَدِعُ، و بالمَواعِظِ لا يَنتَفِعُ؛
نادان باز نمى ايستد (هيچ نهى و بازداشتى در او اثر نمى كند) و پند و اندرزها سودش نمى دهد. غررالحکم و دررالکلم ص 92 ، ح 1757
............................................................
اگر برای جاهل معنی ارائه شده در لغت نامه ها رالحاظ نماییم و بگوییم که
جاهل . [ هَِ ] (ع ص ) نادان . (منتهی الارب ) (مهذب الاسماء) (آنندراج ) (دهار). احمق . کانا. مقابل عالم . نابخرد. مِجْع. (منتهی الارب )
ودر معنا بدانیم که
واژه « جاهل» اسم فاعل از « جَـهـل» است. واژه «جهل» از جمله با «حماقت» و «سفاهت» هم خانواده است.
وبا این اعتقاد این نتیجه عقلانی را استدراک نماییم که
جهل بمعنی « داشتن دانش و شناخت نادرست از چیزی» است. مثلا وقتی ما آدرسی از کسی داريم ولی آن آدرس درست و دقيق نيست اين جهل است، اما وقتی ما اصلاً آدرسی از او نداریم این نادانی است و اینکه قرآن عصر پیش از اسلام را بنام عصر جاهلیت می نامد به این معنی است که علومی که در آن عصر وجود داشته غلط بوده یا دقیق نبوده است (نه اینکه اصلاً علومی وجود نداشته است)
آنگاه متوجه اهمیت موضوع وچرایی تاکید امام معصوم (س)بر موضوع می شویم زیرا که جاهل تنها با اتکاء به برداشت های خود که ممکن است حتی رنگ و بوی علمی و یا آمیخته به برخی از اصول آن باشد به ابرام و اصرار دست بزند و با این کار منابع و فرصت های بسیاری از خود و جامعه را به یغمی برد
حال اگر بخواهیم به این موضوع دو نکته دیگررا اضافه نماییم و بگوییم که جاهل نه تنها فعال برزمینه نادانی است بلکه جاهل صفتی بر جهل می باشد و عنوان می دارد که جاهل بسیار بر جهل تکیه و تایید می کند و ازاین روی به صفتی و یا خصیصه دیگری تحت عنوان حماقت مبتلا می شود که بر اثر این و ضعیت اوبا پافشاری نمودن روی دانستنیهای نادرست خود حتی فرصت قرار گرفتن و بهره بردن از علم ودانایی واقعی را از خود می گیرد و با گیر افتادن در چنبره ای از اصرار و ابرام ها کار را بدانجا می رساند که حتی میزان عمل و اعتقاد او در عقل هم زیر سئوال می رود و به صفت دیگری آلوده می شود که عنوان سفاهت می یابد و یا به عبارتی احمق با پافشاری و ایستادن بر رای خود منافع و موقعیت هایی را از خود دور می سازد که هیچ آدم سالم عقلی بدان تن در نمی داد و ازاین روست که احمق در نزد مردم به مرور زمان سفیه شناخته شده و اعتماد مردم از او صلب می شود زیرا که با اصرار و ابرام بر بکار گیری روش ها و اصولی که نادرستی آنها چندین و چند بار به اثبات رسیده است خود و دیگران را در خطر قرار می دهد.
پس آنجا که امام معصوم می فرمایند جاهل باز نمى ايستد (هيچ نهى و بازداشتى در او اثر نمى كند) و پند و اندرزها سودش نمى دهد از برای آن است که چنین آدمی یافته های خود را عین صواب دانسته و بدان عمل می کند حتی اگرعملش به ضرر و زیان فردی و عمومی منتهی شود وبه کار خود ادامه می دهد حتی اگر تمام جامعه به او بگویند که روش و راهش ناصواب است و در مقتابل چشمش همه جامعه متضرر گردند وحتی منافع نسل های آینده در خطر واقع شود