یکی از بارزترین نشانه های فقر فرهنگی در جامعه ما این است که همه فکر می کنیم که می توان آدم ها و سیستم اجتماعی را با توصیه و تذکر اصلاح کرد و ازاین روست که همه کتاب ها و نوشته های ما تم تذکر و توصیه یافته است،تمام متکلمان ما حرف ازاین می زنند که برای رفتن به بهشت باید چه کرد و چه نکرد، همه سیاست مردان ما به جای سخن از طرح و برنامه ازاخلاق و اعتقاد حرف می زنند و در نهایت اینکه گویی ما برای این دنیا ساخته نشده ایم و یا با این دنیا کاری نداریم و همه بود و نبود ما برای آن دنیاست آنهم تنها با جمع کردن دست و پا در پوست گردو مبادا که ......
خوب اگر همه دنیا برای اخلاق است پس این همه تفاوت در اقوام و قبایل برای چیست ،اگر قرار است که کسی سر کسی را کلاه نگذارد و کسی بیش از شکمش سهمی از دنیا برندارد این همه تغییرات و ابداعات در عرصه تکنولوژی برای چیست واگر قرار است با جمع نمودن دست و پای خود در شکم برای پرهیز ازآنکه آلوده به گناه وحرام نشویم این همه ظرفیت و پتانسیل کشف علمی وبه نوعی نرخ توسعه صنعتی که معیاری برای برتری های دنیایی است چرا در نهاد طبیعت گذارده شده است ؟
درست است که نوع مقدمه ارائه شده برای بحث پیرامون پدیده ای به نام سیرنابخردی مبهم و گنگ است اما اگر به همین مفاهیم دقت شود خود رابطه مستقیم و بس عمیقی دارد با همین پدیده زیرا که همه این دیدگاهها خود با پیدایش و تعمیق این پدیده در ارتباط بوده و بعضا باعث شدت یابی آن می شود زیرا که پدیده مزبور رابطه مستقیمی دارد با مفهومی تحت عنوان منفعت و یا منافع وهرکسی که به این مقوله بی توجه باشد و یا برای کسب راه های درست تامین منافع نیندیشد مسلما در پیدایش،تعمیق و تسریع همه گیری و تسلط این پدیده موثر خواهند بود؟
منفعت فردی و یا منافع جمعی چیست ؟
منفعت در لغت منافع. [ م َ ف ِ ] (ع اِ) ج ِ منفعة. (اقرب الموارد) (ناظم الاطباء). ج ِ منفعت . (غیاث ). سودها و فایده ها و حاصلها و منفعتها و بارها و ثمرها. (ناظم الاطباء)
منفعت در این معنا از لحاظ ماهیت، به منفعت مادي و منفعت معنوي، از لحاظ سطح و
دایره شمول به منفعت فردي، منفعت گروهی، منفعت عمومی، منفعت )منافع( ملی و منفعت جمعی )منافع بین المللی( و از لحاظ موضوع به منفعت اقتصادي، سیاسی، اجتماعی، فرهنگی قابل تقسیم است.
از این لحاظ، »منفعت عمومی« سطحی از سود و فایده تلقی میشود که همگان یا عموم
افراد جامعه از آن برخوردار خواهند بود یا اموري که منفعت و فایده آن عاید عموم افراد
جامعه میشود
با این تعریف روشن و جامع از منفعت فردی و جمعی به این واقعیت می رسیم که همه حکایت انسان پیرامون رقابتی شکل می گیرد که در آن منفعت محور قرار می گیرد و رقابتی کاملا مستند و مستدل برای رسیدن بدان صورت می گیرد تا از طریق آن بتوانند به این گفته تکیه کنند که قوم من و یا ملت من بیش از سایراقوام و ملل در مسیر بهره برداری ازآنچه که خداوند برای تعالی و تکامل انسان و تمدن او درمسیردست یابی به اهداف خلقت تدارک دیده شده است تلاش با برنامه وهدفمند تری داشته ایم و توانسته ایم محصولات قابل اتکاتری را برای خدمت به بشریت تولید کنیم
حال اگر با همین برداشت بخواهیم رفتارهای خودمان را در قالب این مفهوم فرو بریزیم کدام بخش از آنها را می توان با قاعده انطباق با منفعت فردی و یا جمعی ارزیابی نمود؟
بلی منفعت محور تمام فعالیت ها می باشد حال این منفعت معنوی باشد و یا مادی و هر عملی که بخواهد منفعت را در خطر اندازد نوعی خیره سری می باشد که از انسان صادر می شود زیرا که هم منابع محدود و تجدید ناپذیرند و هم فرصت ها به آسانی بدست نمی آیند ویا به عبارتی تنها مردمانی می توانند با یقین به این موضوع که منفعت در شکل حداکثری آن حادث می شود که بدانند در توجه به منابع و فرصت ها نهایت برنامه ریزی که نوعی پیش بینی است بکار رفته باشد
اما مردمانی که چشم عالمانه ای به منافع ندارند و با سیاست باری به هر جهت و یا این نیز بگذرد به مسائل نگاه می کنند بارها و بارها از یک سوراخ گزیده می شوند ولی باز تکرار می کنند و با جدیت راه خود را ادامه می دهند
بلی اگر در تفکر دینی گفته می شود که مومن دوبار از یک سوراخ گزیده نمی شود در عمل همین موضوع علمی را تداعی می کند که انسان هیچگاه نباید کاری را با منطق سیاست برای به هر جهت نباید دنبال کندزیرا که درهر بار از این عمل منفعتی از او در خظر می افتد واین منفعت چیزی نیست که با تذکر و توصیه و یا هشدارهای اخلاقی برآورده و تامین گردد باید آن را شناخت و برای تامینش برنامه و طرح داشت